ปาวาลเจดีย์ ปลงพระชนมายุสังขาร

ปาวาลเจดีย์ (Pavalacetiya) คือเจดียสถานโบราณที่ตั้งอยู่ทางเหนือของเมืองเวสาลี แคว้นวัชชี ประเทศอินเดีย มีความสำคัญสูงสุดในพุทธประวัติว่าเป็นสถานที่ที่พระพุทธเจ้าทรงทำการปลงพระชนมายุสังขาร (กำหนดวันดับขันธปรินิพพาน) ณ กูฏคารศาลา ป่ามหาวัน ก่อนปรินิพพาน 3 เดือน  สถานที่สำคัญ: สถานที่พระพุทธเจ้าทรงตัดสินใจปลงพระชนมายุสังขารเมื่อวันเพ็ญเดือน 3 (ก่อนมาฆบูชา 3 เดือน) เหตุการณ์สำคัญ: ณ ที่แห่งนี้ พระพุทธเจ้าทรงตอบรับคำอาราธนาของมาร และทรงแสดงนิมิตโอภาสครั้งสุดท้ายต่อพระอานนท์ก่อนเสด็จปรินิพพาน ปัจจุบัน ปาวาลเจดีย์เป็นแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในสังเวชนียสถาน เมืองเวสาลี ที่ชาวพุทธนิยมเดินทางไปสักการะและระลึกถึงเหตุการณ์การปลงพระชนมายุสังขาร